Phụ tùng chính hãng, OEM, OES và aftermarket: bốn cách gọi, bốn nguồn hàng khác nhau

Nhiều khách hàng vào gara thường hỏi thợ xem phụ tùng chuẩn bị thay có phải hàng chính hãng không. Người thợ xác nhận là hàng chính hãng. Tuy nhiên, hai người đang nghĩ về hai khái niệm hoàn toàn khác nhau.

Chủ xe thường nghĩ linh kiện phải nằm trong hộp in logo của hãng xe. Ngược lại, người thợ muốn chỉ một món hàng thật do nhà phân phối cung cấp. Thị trường hiện có bốn nhóm tên gọi gồm OEM, OES, aftermarket và cách gọi quen miệng là hàng chính hãng. Mỗi nhóm hàng có tiêu chuẩn, kênh bán và mức giá riêng.

Phụ tùng OEM là gì?

Phụ tùng OEM do hãng xe đặt thiết kế và quy định tiêu chuẩn kỹ thuật. Nhóm này còn có tên gọi khác là phụ tùng hãng hay hàng genuine. Hãng xe thường thuê các nhà máy phụ trợ gia công linh kiện theo tiêu chuẩn riêng. Sản phẩm hoàn thiện được đóng gói dưới thương hiệu của hãng xe. Kênh phân phối chính của hàng OEM là hệ thống đại lý ủy quyền của hãng.

Khi bạn mua lọc dầu OEM, vỏ hộp sẽ in logo của hãng xe đang dùng. Kích thước và thông số kỹ thuật của chi tiết đúng với chi tiết mà hãng chỉ định cho xe. Các nguồn tài liệu kỹ thuật hiện nay dùng các từ OE, OEM và genuine chưa thật sự thống nhất. Vì vậy, người mua nên hỏi rõ người bán đang dùng từ theo nghĩa nào trước khi giao dịch phụ tùng.

Giá của phụ tùng OEM thường cao hơn các nhóm khác, vì giá bán đã gồm chi phí của hệ thống đại lý ủy quyền và thương hiệu của hãng xe. Đổi lại, người mua biết chắc chi tiết đúng mã mà hãng chỉ định cho chiếc xe của mình. Với xe còn trong thời hạn bảo hành của hãng, nhiều chủ xe chọn bảo dưỡng tại đại lý ủy quyền và dùng phụ tùng OEM để hồ sơ bảo dưỡng được liền mạch. Khi xe đã hết bảo hành, chủ xe thường cân nhắc thêm các nguồn hàng khác để giảm chi phí cho những lần thay định kỳ.

Phụ tùng OES là gì và khác phụ tùng OEM ở điểm nào?

Phụ tùng OES là sản phẩm do chính nhà cung cấp linh kiện gốc cho hãng xe sản xuất. Cụm từ OES thường được hiểu là Original Equipment Supplier hoặc Original Equipment Service. Nhà máy phụ trợ vừa cấp hàng cho dây chuyền của hãng xe, vừa bán ra thị trường ngoài. Sản phẩm OES mang thương hiệu của chính nhà sản xuất linh kiện chứ không in logo hãng xe.

Phụ tùng OES thường được làm theo cùng yêu cầu kỹ thuật với linh kiện mà nhà cung cấp giao cho dây chuyền của hãng xe. Điểm khác dễ thấy nhất nằm ở bao bì, vì hộp hàng OES in thương hiệu của nhà cung cấp thay cho logo hãng xe. Chủ xe có thể chọn nguồn hàng OES khi muốn sử dụng linh kiện từ chính nhà cung cấp gốc.

Một nhà cung cấp gốc có thể cấp linh kiện cho nhiều hãng xe cùng lúc. Vì vậy, cùng một thương hiệu OES có thể xuất hiện trong danh mục phụ tùng của nhiều dòng xe khác nhau. Khi mua hàng OES, bạn vẫn cần đối chiếu mã OE của chiếc xe với mã ghi trên hộp. Lý do là nhà cung cấp gốc của đời xe này chưa chắc là nhà cung cấp của đời xe khác. Thương hiệu in trên hộp chỉ cho biết ai sản xuất, chứ chưa cho biết chi tiết đó có vừa xe của bạn hay không. Hàng OES cũng có thể bị làm giả như mọi nhóm phụ tùng khác, nên hóa đơn và kênh mua hàng vẫn rất quan trọng.

Phụ tùng aftermarket là gì?

Phụ tùng aftermarket là linh kiện thay thế do các thương hiệu độc lập tự phân phối trên thị trường. Nhóm hàng này hoàn toàn không do hãng xe cung cấp. Các đơn vị aftermarket tự thiết kế phụ tùng dựa theo kích thước của từng dòng xe. Chất lượng giữa các thương hiệu aftermarket có sự dao động rất lớn.

Volwatt Auto định vị các sản phẩm mang nhãn VOLWATT thuộc nhóm phụ tùng thay thế aftermarket độc lập. Sản phẩm của thương hiệu không phải phụ tùng OEM mang thương hiệu hãng xe. Do đó, gara và đại lý nên chọn sản phẩm aftermarket có thông tin đăng ký doanh nghiệp và có hóa đơn đầy đủ.

Vì chất lượng dao động rộng, bạn không nên đánh giá cả nhóm aftermarket qua một sản phẩm cụ thể. Một thương hiệu aftermarket đáng tin thường công bố được bốn thông tin. Đó là pháp nhân chịu trách nhiệm tại Việt Nam, chứng nhận của nhà máy sản xuất, mã OE tương đương cho từng mã sản phẩm và chính sách bảo hành bằng văn bản. Với thương hiệu VOLWATT, các thông tin này đều được công bố. Các sản phẩm của Volwatt Auto được sản xuất tại nhà máy đạt chuẩn IATF 16949:2016 và ISO 9001:2015, và phụ tùng lọc VOLWATT được đổi mới trong vòng 30 ngày. Nếu một thương hiệu không công bố được những thông tin này, bạn nên hỏi thêm người bán trước khi nhập số lượng lớn.

Ở Việt Nam, “chính hãng” được hiểu theo những nghĩa nào?

Từ “chính hãng” ở Việt Nam thường được người dùng hiểu theo hai nghĩa khác nhau tùy ngữ cảnh. Theo nghĩa thông thường, đa số chủ xe hiểu phụ tùng chính hãng là hàng do hãng xe cung cấp. Hàng này được bán trực tiếp tại các đại lý ủy quyền của hãng xe.

Nghĩa thứ hai gắn liền với các đơn vị phụ tùng thay thế độc lập có thông tin đăng ký doanh nghiệp. Đối với thương hiệu aftermarket, cụm từ “chính hãng VOLWATT” chỉ nên hiểu là hàng thật của thương hiệu VOLWATT qua kênh được ủy quyền. Cách dùng này giúp người mua phân biệt hàng chuẩn với hàng trôi nổi. Gara cần giải thích rõ hai cách hiểu này để chủ xe không bị nhầm lẫn.

Sự nhầm lẫn thường xảy ra khi chủ xe hỏi một câu ngắn và thợ cũng trả lời một câu ngắn. Để tránh hiểu lầm, gara nên nói rõ tên thương hiệu in trên hộp, thay vì chỉ trả lời có hoặc không. Ví dụ, thợ có thể nói rằng đây là lọc dầu VOLWATT, thuộc nhóm aftermarket có thương hiệu và có hóa đơn từ nhà phân phối. Cách trả lời này giúp chủ xe biết chính xác mình đang mua gì, đồng thời giúp gara giữ được uy tín khi khách tự kiểm tra lại. Ngược lại, nếu người bán chỉ nói chung chung là hàng chính hãng mà không nêu tên thương hiệu, bạn nên hỏi lại tên thương hiệu và xin hóa đơn trước khi thanh toán.

Vì sao mã OE là ngôn ngữ chung để đối chiếu giữa các nguồn hàng?

Mã OE là mã linh kiện do hãng xe quy định trong danh mục phụ tùng của mình. Thị trường phụ tùng thay thế dùng mã OE làm thước đo chung để đối chiếu sản phẩm. Dựa vào mã OE, thợ kỹ thuật có thể tìm ra linh kiện tương thích từ nhiều nguồn khác nhau. Mã OE không nhất thiết là mã duy nhất trên toàn cầu cho một chi tiết máy.

Hãng xe thường xuyên áp dụng mã kế nhiệm, hay còn gọi là supersession, khi nâng cấp phụ tùng. Trong chuỗi thay thế này, mã cũ được đổi sang mã mới nhưng mã cũ vẫn còn giá trị đối chiếu kỹ thuật. Bạn có thể gửi mã OE qua hotline 0869 116 825 để được tra mã thay thế tương ứng.

Khi tra mã, bạn nên lấy mã OE từ chính chiếc lọc cũ hoặc từ sổ bảo dưỡng của xe, thay vì chỉ dựa vào tên dòng xe. Hai chiếc xe cùng tên gọi có thể dùng hai mã lọc khác nhau nếu khác đời hoặc khác phiên bản động cơ. Nếu mã trên lọc cũ đã được hãng thay bằng mã mới, bạn nên tra thêm mã kế nhiệm để tìm đúng chi tiết đang được bán. Trên trang sản phẩm của phụ tùng VOLWATT, mã OE tương đương được ghi rõ để thợ đối chiếu trước khi lắp. Cách đối chiếu này áp dụng chung cho hàng OEM, OES và aftermarket, nên thợ chỉ cần một mã để so sánh giữa nhiều nguồn hàng.

Nhóm phụ tùng	Bên đặt tiêu chuẩn	Bên sản xuất	Thương hiệu trên hộp	Kênh phân phối
OEM (Genuine)	Hãng xe	Nhà cung cấp phụ trợ	Hãng xe	Đại lý ủy quyền của hãng
OES	Nhà cung cấp gốc, theo yêu cầu của hãng xe	Nhà cung cấp phụ trợ	Nhà sản xuất linh kiện	Gara và cửa hàng phụ tùng
Aftermarket	Thương hiệu độc lập	Nhà máy độc lập	Thương hiệu aftermarket	Đại lý phân phối phụ tùng
Chính hãng (theo hãng xe)	Hãng xe	Nhà cung cấp phụ trợ	Hãng xe	Đại lý ủy quyền của hãng

Nên chọn nguồn hàng nào cho từng loại phụ tùng?

Việc chọn nguồn hàng phụ tùng cần căn cứ vào chức năng hoạt động của từng cụm chi tiết. Những chi tiết liên quan trực tiếp đến an toàn vận hành nên ưu tiên hàng OEM hoặc OES. Các bộ phận này gồm có hệ thống phanh, cơ cấu lái và túi khí. Những bộ phận này cần đáp ứng đúng yêu cầu thiết kế của hãng xe.

Các nhóm phụ tùng hao mòn định kỳ hoàn toàn có thể dùng hàng aftermarket có thương hiệu. Điển hình là lọc dầu động cơ, lọc gió động cơ, lọc gió điều hòa và gạt mưa. Nhóm này cần thay mới thường xuyên theo số kilomet vận hành xe. Chủ xe và gara có thể cân nhắc phụ tùng aftermarket có thương hiệu và chứng từ nguồn gốc cho các nhóm chi tiết này.

Ranh giới giữa hai nhóm không nằm ở giá, mà nằm ở hậu quả khi chi tiết hỏng. Một má phanh kém chất lượng có thể gây tai nạn ngay trong lần phanh gấp, nên sai sót ở nhóm này rất khó sửa chữa. Một chiếc lọc gió điều hòa kém chất lượng thường chỉ khiến luồng gió yếu đi, và chủ xe có thể nhận ra để thay sớm. Dù chọn nguồn nào, bạn vẫn nên giữ hóa đơn và ghi mã phụ tùng đã thay vào sổ bảo dưỡng của xe. Thông tin này giúp lần thay sau nhanh hơn và giúp bạn đối chiếu dễ dàng khi cần bảo hành.

Loại phụ tùng	Nguồn hàng có thể chọn	Lý do kỹ thuật
Chi tiết an toàn (phanh, lái, túi khí)	OEM hoặc OES	Đảm bảo yêu cầu an toàn theo thiết kế gốc của hãng xe
Lọc bảo dưỡng (lọc dầu, lọc gió)	OEM, OES hoặc aftermarket có thương hiệu	Phụ tùng thông dụng thay định kỳ, có hồ sơ pháp lý hợp lệ
Gạt mưa ô tô	Aftermarket có thương hiệu	Linh kiện hao mòn nhanh, dễ thay thế theo kích thước chuẩn